دانشکده شيلات و محيط زيست
پاياننامه جهت اخذ درجه کارشناسي ارشد در رشته
شيلات
ترجيح گيرندگي چشايي ماهي سفيد Rutilus frissi kutum Kamensky1901)) با استفاده از اسيدهاي آمينه آزاد سيستئين، پرولين، متيونين و اسيد گلوتاميك
پژوهش و نگارش:
گلي نوري
استاد راهنما:
ولي اله جعفري
تابستان 1391
چکيده
پژوهشها نشان ميدهد اسيدهاي آمينه اثر تحريکي بر سيستم چشايي ماهيها دارد. وجود اين مواد در غذاهاي آزمايشي باعث تغيير در رفتار غذايي ماهي ها شده و مصرف بيشتر غذا را در پي دارد. در مطالعه حاضر پاسخهاي رفتار چشايي بچه ماهيهاي سفيد (Rutilus frisii kutum) 5/0±1/5 گرمي به گرانولهاي حاوي مقادير مختلف اسيدآمينههاي متيونين، پرولين، سيستئين و اسيدگلوتاميک، و تعيين مطبوعيت چشايي آنها مورد بررسي قرار گرفت. به اين منظور گرانول هاي حاوي غلظت هاي مختلف اين مواد، و شاهد تهيه و پاسخ هاي رفتار غذايي در مواجه با هريک از گرانولها ثبت گرديد. بيشترين درصد مصرف به ميزان 75 درصد، بالاترين شاخص مطبوعيت با 43/67 درصد، و 73 درصد در فاکتور مصرف غذا به ازاي تلاش (خورده به تلاش)، در غلظت01/0 مولار اسيد گلوتاميک مشاهده شد، همچنين کمترين مقدار اين پارامترها در غلظتهاي مختلف سيستئين ثبت گرديد. تکرار عمل قاپيدن در مواجه با اسيدهاي آمينه مختلف، تفاوت معني دار را نشان نداد(05/0P?)، اما در غلظت بالاي مواد، تعداد قاپيدن کاهش يافت. مدت زمان نگهداري گرانولها در دهان داراي همبستگي مثبت و معني دار با شاخص مطبوعيت بود. در مقايسه با شاهد اسيدهاي آمينه اسيد گلوتاميک و پرولين در دسته اسيدهاي آمينه جاذب براي ماهي سفيد قرار گرفتند، ساير اسيدهاي آمينه خنثي و يا دافع چشايي بودند. تفاوت در پاسخ چشايي گونههاي مختلف ماهي به اسيدهاي آمينه مشابه، به اختصاص گونهاي در ترجح چشايي نسبت داده شده است.
کلمات کليدي: اسيد آمينه، ترجيح چشايي، سيستم چشايي، رفتار غذايي، ماهي سفيد
دانشکده شيلات و محيط زيست
پاياننامه جهت اخذ درجه کارشناسي ارشد در رشته
شيلات
ترجيح گيرندگي چشايي ماهي سفيد Rutilus frissi kutum Kamensky1901)) با استفاده از اسيدهاي آمينه آزاد سيستئين، پرولين، متيونين و اسيد گلوتاميك
پژوهش و نگارش:
گلي نوري
استاد راهنما:
ولي اله جعفري
استاد مشاور:
رسول قرباني
تابستان 1391
فهرست مطالب صفحه
فصل اول: مقدمه و کليات
1-1مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….2
1- 2 فرضيهها………………………………………………………………………………………………………………………..10
1- 3 اهداف…………………………………………………………………………………………………………………………..10
1-4 سوالات تحقيق………………………………………………………………………………………………………………..10
فصل دوم: مروري بر مطالعات انجام شده
2-1مروري بر مطالعات انجام شده……………………………………………………………………………………………12
2-1-1مطالعات انجام شده در داخل کشور………………………………………………………………………………..12
2-1-2 مطالعات انجام شده در خارج کشور………………………………………………………………………………12
فصل سوم:مواد و روش کار
3-1مکان انجام آزمايش…………………………………………………………………………………………………………..19
3-2سازگاري…………………………………………………………………………………………………………………………19
3-2-1مرحله اول سازگاري…………………………………………………………………………………………………….19
3-2-2 مرحله دوم سازگاري…………………………………………………………………………………………………..20
3-3-1طرز تهيه گرانولهاي آزمايشي………………………………………………………………………………………20
3-3-2ساخت گرانولهاي حاوي عصاره شيرونوميد…………………………………………………………………..21
3- 4 نمونههاي و شرايط انجام آزمايش……………………………………………………………………………………..22
3-5 انجام آزمايشات رفتار شناسي …………………………………………………………………………………………..23
3-6 تجزيه و تحليل آماري………………………………………………………………………………………………………25
فصل چهارم:نتايج
4-1 مقايسه پارامترهاي رفتاري اسيدهاي آمينه در غلظتهاي مختلف………………………………………………………..27
4-2 اثر غلظت بر پارامترهاي رفتاري اندازه گيري شده……………………………………………………………………………..38
4-3 اثر غلظت بر تعداد ماهيان مصرف کننده…………………………………………………………………………………………..43
4-4 همبستگي بين پارامترهاي رفتار چشايي………………………………………………………………………………43
4-4-1 همبستگي بين پارامترهاي رفتار چشايي در زمان مصرف گرانولهاي شاهد…………………………44
4-4-2 همبستگي بين پارامترهاي رفتار چشايي در زمان مصرف گرانولهاي عصاره شيرونوميد……….45
4-4-3 همبستگي بين پارامترهاي رفتار چشايي در زمان مصرف گرانولهاي حاوي اسيدهاي آمينه……46
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
5-1جدابيت چشايي و پاسخهاي رفت………………………………………………………………………………………525-2 آستانه تحريک چشايي………………………………………………………………………………………………………64
5-3 نتيجه گيري………………………………………………………………………………………………………………………68 5-4 پيشنهادات پژوهشي……………………………………………………………………………………………………………69 5-5 پيشنهادات اجرايي…………………………………………………………………………………………………………….69 منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………………..71
فهرست جداول
جدول 4- 1مقايسه ميانگين پارامترهاي رفتاري در غلظتهاي مختلف اسيد گلوتاميک در مقايسه با شاهد……………………………………………………………………………………………………………………………………………………28
جدول4-2 مقايسه ميانگينها در غلظتهاي مختلف اسيد گلوتاميک……………………………………………………………29
جدول4-3 مقايسه ميانگين پارامترهاي رفتاري در غلظتهاي مختلف سيستئين، مقايسه با شاهد……………………..30
جدول شماره 4-4 مقايسه ميانگين پارامترهاي رفتاري در غلظتهاي مختلف سيستئين………………………………….31
جدول4-5 مقايسه ميانگينها غلظتهاي مختلف متيونين در مقايسه با شاهد………………………………………………..33
جدول4-6 مقايسه ميانگينها در غلظتهاي مختلف متيونين ……………………………………………………………………..34
جدول4- 7 مقايسه ميانگينها درغلظتهاي مختلف پرولين در مقايسه با شاهد…………………………………………….36
جدول4- 8 مقايسه ميانگينها بين غلظتهاي مختلف اسيدآمينه پرولين………………………………………………………37
جدول4- 9 جدول تست کروسکال واليس، اثر غلظت اسيد گلوتاميک بر پارامترهاي رفتاري…………………………..39
جدول4-10 جدول تست کروسکال واليس، اثر غلظت سيستئين بر پارامترهاي رفتاري…………………………………..40
جدول 4-11 جدول تست کروسکال واليس، اثر غلظت متيونين بر پارامترهاي رفتاري……………………………………41
جدول 4-12 جدول تست کروسکال واليس، اثر غلظت پرولين بر پارامترهاي رفتاري…………………………………..42
جدول 4-13 همبستگي پارامترهاي رفتاري در زمان مصرف گرانولهاي شاهد……………………………………………..44
جدول 4-14همبستگي اسپيرمن بين پارامترهاي رفتاري در زمان مصرف شيرونوميد………………………………………45
جدول 4-15 همبستگي اسپيرمن بين پارامترهاي رفتاري در زمان مصرف اسيد گلوتاميک………………………………46
جدول4-16 همبستگي اسپيرمن بين پارامترهاي رفتاري در زمان مصرف سيستئين…………………………………………47
جدول 4- 17همبستگي اسپيرمن بين پارامترهاي رفتاري در زمان مصرف متيونين………………………………………….48
جدول4- 18 همبستگي اسپيرمن بين پارامترهاي رفتاري در زمان مصرف پرولين…………………………………………..49

فهرست اشکال
شکل 1-1 ساختار يک جوانه چشايي و سلولهاي آن………………………………………………………………..5
شکل2-1 ژل آگار آگار و گرانولهاي تهيه شده از آن………………………………………………………………22
شکل2-2 آکواريومهاي انفرادي و ماهيان بومي شده…………………………………………………………………23

فصل اول
مقدمه و کليات

1-1 مقدمه
تغذيه از فرايندهاي اساسي براي بقاي فرد و گونه است. با اين حال روند انتخاب انواع غذاهاي مناسب در ماهيان کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است (هارا و زينلسکي1، 2007). رفتار غذايي از جمله رفتارهاي پيچيده بوده و شامل چندين پاسخ رفتاري وابسته به غذا خوردن است،كه عبارتند از: روشهاي تغذيه، عادات تغذيه، فرآيند يافتن غذا، تكرار تغذيه و ترجيح غذايي است (ولكوف و پيتر،2 2006). رفتار ماهي در گونههاي مختلف متفاوت است. بطور کلي سه مرحله را در جستجوي غذا ميتوان تشخيص داد که عبارتند از: تحريک، جستجو و مصرف (آتما19713). شناخت رفتار هاي تغذيه‌اي در امر پرورش ماهي و همچنين ماهيگيري داراي اهميت است (کاسوميان و داوينگ4، 2003).
بررسي رفتار غذايي، هدف تعداد قابل توجهي از مطالعات علمي با موضوع مربوط به نقش گيرنده هاي شيميايي در يافتن منابع غذايي بوده است (مورسو5 و کاسوميان،2010).
سيستم هاي حسي زيادي در رفتار غذايي ماهي شرکت دارند، اما نقش و اهميتشان در مراحل مختلف رفتار غذايي متفاوت است. سيستمهاي شيميايي ماهيان شامل چشايي، بويايي و حس شيميايي عمومي هستند، عملکرد حس چشايي توسط گيرندههاي موجود در جوانه هاي چشايي صورت ميگيرد. پاسخهاي بويايي به واسطه گيرنده هاي پروتئيني خاص موجود در غشاي نورونهاي گيرنده بيان ميشود، و بنابراين به لحاظ ساختار و عملکرد با حس چشايي و حس شيميايي عمومي برابري ميکند. حس شيميايي عمومي و ساير حسهاي شيمايي ديگر احتمالا به وسيله ساختارهاي عصبي غير اختصاصي مانند انتهاي عصبهاي آزاد عصبدهي ميشوند. در حالي که سيستم چشايي تنها سيستم حسي است که توسط سه عصب مغري عصب دهي ميشود که نشان دهنده اهميت و نقش اين سيستم است. اعصاب همه اين سيستمهاي حسي بهطور طبيعي بهوسيله مواد شيميايي اختصاصي يا غير اختصاصي تحريک ميشوند (هارا و زينلسکي2007). حس چشايي ماهيان به دو زير سيستم چشايي تحت عنوان؛ چشايي خارج دهاني و چشايي داخل دهاني تقسيم مي شود (کانوال و فينگر6، 1992). آزمايشات رفتاري و الکتروفيزيولوژيکي نشان دادهاند که اين دو سيستم در حساسيت ، دامنه تغييرات و ترکيبات ساختاري با هم فرق دارند (کاسوميان1997، کاسوميان و پروکوپواف7،2001).
مطالعات رفتاري نشان داده اند موردي که به عنوان غذا انتخاب ميشود، بر اساس اطلاعات داده شده توسط هر يک از سيستم هاي حسي شامل بويايي، بينايي، شنوايي و اندام خط جانبي، سيستم چشايي خارج دهاني و گيرندههاي الکتريکي است، اما اين حسها مناسب بودن غذا براي ماهي را تعيين نميکند، سيستم حس چشايي داخل دهاني ارزيابي نهايي را در فرايند تغذيه فراهم ميکند. به نظر ميرسد که تحريک سيستم چشايي خارجي واسطهي رفتارهايي مانند، قاپيدن، گاز زدن يا تکه کردن، بخصوص در ماهيان تغذيه کننده از کف باشد (گوماهر8 و همکاران 1992). همچنين اين امکان را به ماهيان ميدهد که مواد مضر را قبل از اينکه وارد دهان شود تشخيص دهند (هارا و زينلسکي2007). حواس بويايي و چشايي به عنوان حس شيميايي اصلي در موجودات دريايي شناسايي شدهاند (کارلس9 و همکاران، 2008). بويايي در اكثر ماهيان سيستم هدايت كننده در دريافت علائم شيميايي و جستجوي غذا از راه دور است (داوينگ، 1986) و در تنظيم شكل‌هاي مختلف رفتار ماهي اهميت دارد (كاسوميان ومورسي10، 2005). در مقابل عملكرد سيستم چشايي در مرحله نهايي رفتار غذايي و تعيين مناسب بودن غذاي كشف شده است (كاسوميان و داوينگ، 2003).
حس چشايي از لحاظ زيست‌شناختي بيشتر در دو زمينه انتخاب مواد غذايي و راه‌اندازي ترشح غدد گوارشي اهميت دارد، به‌طوري كه موجود زنده نه تنها قادر است مواد غذايي مفيد را از غيرمفيد تشخيص دهد، بلكه به صورت شرطي در ميزان ترشح غدد گوارشي تأثير مي‌گذارد (سيد محمدي، 1389). زماني که ماده غذايي قبل از پس زدن و يا قورت دادن در دهان حفظ ميشود را زمان نگه داري گويند، که طي آن جذابيت ماده غذايي تشخيص داده ميشود. طولاني بودن اين مدت لزوما منجر به مصرف غذا نميشود (کاسوميان، 1997)، در اين مدت غذا به قسمت کام انتقال داده ميشود، جايي که تراکم جوانههاي چشايي بيشترين مقدار است و تعداد آنها در سيم به 820 عدد در ميلي متر مربع ميرسد (اوس11 وهمکاران، 1997).
اندام محيطي وابسته به سيستم چشايي ماهيان، جوانه هاي چشايي ميباشند که درماهيان، نهتنها در حفره دهاني، حلق، مري و آبششها بلکه روي لبها، سبيلکها، بالهها و روي کل سطح بدن در اکثر گونهها وجود دارند. به دليل تغييرات فيزيکو شيميايي آب، در زيستگاههاي آب شيرين، تکامل جوانههاي چشايي موجود در سطح کمانهاي آبششي ماهيان آبهاي شيرين بيشتر است. جوانه هاي چشايي داخلي منشا درونپوستي و جوانه هاي چشايي خارجي منشاء برونپوستي دارند (کاپور12 وهمکاران، 1975 ، ايشي مارو13 2005، هارا و زينلسکي 2007). فراواني و توزيع جوانه هاي چشايي در هر گونه متمايز است، توسعه ساختاري سيستم چشايي و ويژگي جوانه هاي چشايي در هرگونه به صورت معناداري با استراتژي و الگوهاي تغذيه اي در ارتباط است (کاسوميان و پروکوپواف،2001).

شکل 1-1 ساختار يک جوانه چشايي و سلولهاي آن(هارا و زينلسکي، 2007)

ويژگيهاي عملکردي سيستم چشايي ماهيان عمدتا بهوسيله روشهاي الکتروفيزيولوژيکي مورد مطالعه قرار گرفته است (کاسوميان و داوينگ، 2003). مرکز توجه تحقيقات الکتروفيزيولوژيکي براي سه دهه برروي حساسيت اعصاب چشايي به اسيدهاي آمينه بوده است (هارا و زيلينسکي، 2007). براي مشاهده رفتار ماهي به تحريك چشايي، از ثبت پاسخ‌هاي رفتاري ماهيان آزمايشي به پلت‌هاي مصنوعي حاوي عصاره هريك از ارگانيسم‌هاي غذايي يا اجسام وابسته به اسيدهاي آمينه (ايزومر L چپ‌گرد) يا چهار مزه اصلي استفاده ميشود. در سيستم چشايي مهره داران، ترکيبات شيمايي محيطي به وسيله جوانه هاي چشايي دريافت ميشوند (ايشي مارو و همکاران، 2005)، در نتيجه سيگنالها از طريق اعصاب چشايي که سلولهاي جوانه چشايي را عصب دهي ميکنند به سيستم اعصاب مرکزي منتقل ميشوند. ترجيح چشايي تقريبا ناشي از فرآيندي است كه در سيستم عصبي مركزي قرار گرفته است و مربوط به مكانيسمي در خود گيرنده‌هاي چشايي نيست (سپهري ، 1387). گونههاي ماهي به ترکيبات شيميايي حل شده در آب مانند اسيدهاي آمينه، اسيدهاي آلي، شکر، نوکلئوتيدها و اسيدهاي صفراوي، با حساسيت بالا نسبت به پستانداران پاسخ ميدهند (هارا 1994، ايشي مارو و همکاران 2005؛كاسوميان، 1996). حضور يا عدم حضور اين ترکيبات در غذا مشخص ميکند که غذا قاپيده، رها و خورده يا پس زده شود، همچنين تعيين ميکنند که چه مقدار از غذا مصرف شود (کاسوميان و داوينگ، 2003). به عنوان يک ديدگاه بيان شده است که گيرنده هاي چشايي نسبت به مواد مورد نياز حساس ميشوند. ترجيح چشايي به اين معناست كه حيوانات بعضي از غذاها را به غذاهاي ديگر ترجيح مي‌دهند و به صورت ناخودآگاه و اتوماتيك از اين امر براي كنترل رژيم مصرفي استفاده مي‌كنند (سپهري ،1387). علاوه بر اين سيستم چشايي در دوري کردن از مواد مضر نقش داشته وحساسيت بالا به مواد تلخ مانند سموم دريايي دارد (هاراو زينلسکي،2007).
غذاي ماهيان شامل انواع موجودات تغذيهاي جانوري و گياهي آبزي است. همهي اين غذاها حاوي مقادير قابل توجهي از اسيدهاي آمينه آزاد هستنند. اسيدهاي آمينه عملکردهاي متعددي در سلول هاي زنده به عهده دارندو بصورت آزاد يا ترکيبي (نه به شکل پروتئين)، نقش مهمي در فرايندهاي متابوليک بازي ميکنند (کريم زاده، 1380) مشخص گرديده است که اسيدهاي آمينه نوع چپ گرد ( ال) به تنهايي يا بصورت ترکيبي، نوکلوتيدها و بتائين محرک بويايي و چشايي براي ماهيان باله دار محسوب ميشوند (هاراو زينلسکي2007). در ماهيان باله دار آب شيرين اسيدهاي آمينه پاسخهاي الکتروفيزيولوژيکي قوي را در فعاليت نورونهاي چشايي تحريک ميکنند (موري و کاپريو14 1992؛. بورکويز و سويرکويرا15، 1998)، بنابراين اسيدهاي آمينه محرکهاي کارامد براي انواع ماهيان دريايي و آب شيرين هستند (لامب و فينگر16، 1995)، درحالي که ايزومرهاي نوع راست گرد (D) آنها فاقد اثر تحريكي بر ماهي و ميگو هستنند (افشارمازندراني، 1387).
تعداد اسيدهاي آمينه اي که به عنوان محرک عمل ميکنند محدودند و همه آنها، براي ماهي جذاب نيستند (کاسوميان و داوينگ 2003). پاسخهاي رفتاري يک گونه به هريک از اسيدهاي آمينه متفاوت است، در حالي که بعضي از اسيدهاي آمينه رفتار قاپيدن و خرد کردن را در ماهي القا ميکنند بعضي از اسيدهاي آمينه باعث افزايش حرکت ماهي ميشوند. همچنين پاسخهاي رفتاري به اسيدهاي آمينه مطلوب و غير مطلوب متفاوت است، در اسيدهاي آمينه مطلوب رفتارقاپيدن و بلعيدن مشاهده ميشود، در حالي که معمولا واکنش به اسيدهاي آمينه نامطلوب پس دادن هاي مکرر است. گونه هاي مختلف ماهي رفتارهاي متفاوتي نسبت به تحريک با اسيدهاي آمينه مطلوب نشان داده اند، افزايش حرکت، جستجو در کف و نوک زدن به سنگريزه هاي کف بستر، از جمله رفتارهاي بروز يافته در گونههاي مختلف ماهي است (هارا،2007).
مواد شيميايي بر اساس تاثيري که بر رفتار غذايي ماهي دارند به سه دسته تقسيم ميشوند که شامل مواد محرک، مواد دافع و مواد خنثي است، هريک از اين مواد با توجه به تاثيري که بر سيستم چشايي خارجي دهاني يا داخل دهاني ميگذارند، رفتار هاي متفاوتي را ناشي ميشوند. رفتارهايي که ناشي از تحريک سيستم چشايي خارج دهاني است شامل: قاپيدن، خرد کردن، تکه کردن و مکيدن ماده غذايي است، اما مواد محرک و مطلوب سيستم چشايي داخل دهاني باعث افزايش عمل بلعيدن ميشوند و مواد دافع، ماهي را وادار به رها کردن و پس زدن مواد غذايي ميکنند (کاسوميان وداوينگ، 2003). اسيدهاي آمينه با توجه به گونه ميتوانند از تاثير دافع جاذب يا خنثي برخوردار باشند. حساسيت به اسيدهاي آمينه در گرو‌ه‌هاي مختلفي از كپورماهيان، آزادماهيان، تاس ماهيان، روغن ماهيان و گربه ماهيان مورد مطالعه قرارگرفته است (كاسوميان، 1996؛ يعقوب17 و همكاران، 2001). در اين ميان، دو راسته کپورماهيان و گربه ماهي شکلان در استفاده از سيستم چشايي بسيار تخصص يافته هستند. توزيع داخل دهاني و خارج دهاني جوانههاي چشايي ابزاري براي ماهيان فراهم ميکند که مواد غذايي را کشف و مواد غير خوراکي و مضر را پس دهند (هارا و زيلينسکي،2007).
نتايج نشان ميدهد که ترجيح چشايي داخل دهاني به شدت اختصاصي است. طيف اسيدهاي آمينه محرک و دافع و غلظت آستانه آنها(حداقل غلظت مورد نياز براي دادن پاسخ چشايي معني دار مثبت يا منفي به محرکها (کاسوميان و داوينگ، 2003) در گونه هاي متنوع ماهيان متفاوت بوده است (کاسوميان 1997). در گونههاي ماهيان وابسته به خانواده يا جنسهاي مشابه، اسيدهاي آمينه خاص، پاسخهاي چشايي داخل دهاني کاملا متفاوتي ايجاد کردهاند. ارتباط بين ترجيح چشايي ماهيان با موقعيت سيستماتيک و اکولوژيکي آنها، تنوع فردي در يک گونه و اثرات فاکتور هاي متنوع زيستي و غير زيستي بر ترجيح چشايي از جنبههاي است که بايد مورد توجه قرار گيرد (کاسوميان و نيکولاو18 2002).
اندازهگيري غلظت آستانه اسيدهاي آمينه زماني يک پارامتر مهم به حساب ميآيد که از آن در ساخت جيره هاي غذايي استفاده شود و با توجه به اينکه با چه روشها و پارامترهايي تعيين شود داراي مقادير متفاوتي است. در روشهاي رفتار شناسي، هريک از پارامترهاي رفتاري مانند تعداد قاپيدن، مدت نگهداري گرانول در دهان و ميزان مصرف، مقادير مختلفي از آستانه چشايي را ارائه ميدهند (کاسوميان وداوينگ2003).
اطلاعات درباره مطلوبيت مواد غذايي دانش پايه درفيزيولوژي ماهي را فراهم ميکند. بسياري از الگوهاي پاسخ چشايي در ماهي و نوع پاسخ به مواد چشايي مختلف در پرورش ماهي ونيز ماهيگيري اهميت دارد. غذاهاي مصنوعي غير قابل قبول، که باعث مرگ و مير وسيع ماهيان ميشود، مشکل جدي در آبزي پروري ،بخصوص در پرورش لارو ماهيان دريايي است (کاسومان و داوينگ 2003). افزودن اسيدهاي آمينه به جيره غذايي ماهيان در حال رشد اثرات سودمند در مصرف مواد غذايي و رشد ماهي داشته است (جعفري، 1387). افزودن محرکها نه تنها هدر رفت مستقيم غذاهاي مصنوعي در پرورش ماهي را کاهش ميدهد بلکه تبديل کارامد غذا براي رشد ماهي را آسان ميکند، زيرا مصرف بيشتر غذاهاي جاذب با ترشح بيشتر آنزيم هاي گوارشي همراه است (تاکدا و تاکي19،1992).
ماهي سفيد درياي خزر Rutilus frissi kutum)) از جمله ماهيان پرارزش شيلاتي بوده که مختص سواحل جنوبي درياي خزر است. در سال هاي اخير به علت صيد بي رويه و غيرمجاز، نسل اين گونه با ارزش در معرض خطر قرار گرفته است. براي بقاي نسل اين گونه، بازسازي ذخاير و تكثير نيمه مصنوعي و پرورش بچه ماهيان آن در ايران صورت گرفته و بچه ماهيان يك گرمي به رودخانه‌ها رهاسازي مي‌شود (وثوقي و مستجير، 1385). ماهيان قبل از رهاسازي با غذاي دستي عادت داده شده و تا رسيدن به وزن مناسب از غداي مصنوعي تغذيه ميکنند. ماهي سفيد از نظر رژيم غذائي جزء ماهيان همه چيز خوار بوده ولي برخلاف ساير ماهيان همه چيز خوار به دليل کوتاه بودن طول روده داراي طيف غذايي محدودي مي باشد. دانش ترجيح چشايي ماهي سفيد علاوه بر فراهم کردن اطلاعات رفتاري و غذايي آن ميتواند در ساخت جيره مصنوعي مورد استفاده قرار گيرد.
باتوجه به مطالب ذکر شده، در اين پايان نامه سعي ميشود مطلوبيت چشايي و آستانه تحريک اسيدهاي آمينه پرولين، متيونين، سيستئين واسيد گلوتاميک با استفاده از مطالعات رفتار غذايي بررسي شود. اسيدهاي آمينه فوق در گونههاي متعددي از کپور ماهيان، از جمله اسيدهاي آمينهايي بودهاند که در تحريک پاسخهاي رفتاري موثر بودهاند.

1- 2 فرضيهها
1- ماهي سفيد نسبت به غلظت پايه اسيدهاي آمينه آزاد سيستئين، پرولين، اسيد گلوتاميك و متيونين واکنش منفي دارد.
2- حد آستانه اسيدهاي آمينه فوق متفاوت است.
1- 3 اهداف
1- بدست آوردن حد آستانه چشايي براي 4 اسيد آمينه( سيستئين، پرولين، اسيد گلوتاميك و متيونين) در ماهي سفيد.
2- بررسي تحريک چشايي ايجاد شده در مواحه با هريک از اسيدهاي آمينه فوق.

فصل دوم
مروري بر مطالعات انجام شده

2-1 مروري بر مطالعات انجام شده
2-1-1 تحقيقات انجام شده در داخل کشور
مطالعات پژوهشي صورت گرفته روي ترجيح چشايي آبزيان و اثرات تحريکي اسيدهاي آمينه در ايران بسيار محدود است. تنها مورد گزارش شده عبارت است از:
جعفري شموشكي (1386) ترجيح بويايي و چشايي را در تاس ماهي ايراني(Acipenser persicus) مورد مطالعه قرار داد، وي با بررسي ترجيح بويايي نشان داد كه اسيدهاي آمينه آلانين و گليسين بيشترين اثر تحريکي را در اين ماهي دارا هستند، همچنين اغلب اسيدهاي آمينه بر گيرنده هاي چشايي خارج دهاني اثر جاذب داشتهاند كه مهمترين آنها ترئونين و هيستيدين وسيستئين بوده و براي گيرندههاي چشايي داخل دهاني سرين، آرژنين و سيستئين بودند. بر طبق نتايج، وجود اين مواد در گرانول‌ها ميزان مصرف را به طور معني داري افزايش داد.

2-1-2 تحقيقات انجام شده در خارج از کشور
پژوهشهاي متعددي بر روي سيستم چشايي گونههاي متنوعي از ماهيان صورت گرفته است که بيشتر اين پژوهشها در زمينههاي مورفولوژي، بافت شناسي و نوروفيزيولوژي بوده است. در دهههاي اخير گرايش به کاربرد اسيدهاي آمينه به عنوان مواد اصلي براي سنجش حساسيتها و قابليتهاي اين دستگاه افزايش يافته است (جعفري شموشکي،1386). بررسي حساسيت سيستم چشايي ماهيان به اسيدهاي آمينه آزاد، در بيشتر موارد با استفاده از روشهاي الکتروفيزيولوژيکي بوده و استفاده از مطالعه پاسخهاي رفتار چشايي توسط محققين معدودي انجام گرفته است. در اين بين تاس ماهيان و کپور ماهيان به طور ويژه مورد توجه بودهاند و گونههاي متنوعي از آنها مورد بررسي مطالعات رفتاري قرار گرفتهاند.
بررسي سيستم چشايي و رفتار غذايي گلدفيش (Carassius auratus) بااستفاده از مواد با مزه‌هاي اشتها آور و دافع نشان داده است، رفتارهاي غذايي اين ماهي در پاسخ به محرك ها تغيير مي‌كند. در اين ماهي، غذاي حاوي اسيد هاي آمينه آلانين و ال‌پرولين به نسبت بيشتري در دهان حفظ و بلعيده مي‌شوند ( لامب و همكاران 1995).
كاسوميان و مورسي (1996) حساسيت چشايي كپور معمولي Cyprinus carpio)) به اسيدهاي آمينه آزاد و مواد چشايي اصلي را با استفاده از مطالعات رفتار غذايي مورد بررسي قرار دادند. ارتباط مثبت بين جذابيت پلت‌ها و مدت حفظ در حفره دهاني وجود داشته و انواع اسيدهاي آمينه با توجه به پاسخي که ايجاد کردند به گروهاي خيلي جاذب، خنثي و دافع تقسيم بندي شدند. اسيدهاي آمينه سيستئين، پرولين و گلوتاميک اسيد از جاذبيت بسيار بالا در اين گونه برخوردار بودند. درحالي که متيونين در دسته اسيدهاي آمينه دافع قرار گرفته و ميزان مصرف را به شدت کاهش داده است.
مطالعات مشابه روي گونههاي ديگر، نتايج متفاوتي در طيف اسيدهاي آمينه جاذب و دافع و خنثي در هر گونه نشان داده است. كاسوميان ( 1997) گيرنده‌هاي چشايي و رفتار غذايي در كپور شكلان Cypriniformes)) آزاد ماهي شكلان Salmoniformes))، تاس ماهي شكلان Acipenseriformes)) و روغن ماهي شكلان ((Gadiformes را بررسي كرد، تفاوت مواد جاذب و دافع در هرگونه از ماهيان نشان داد که ترجيح چشايي يک ويژگي اختصاصي است. همچنين قدرت گيرندههاي چشايي از دقايق اوليه تغذيه خارجي مشهود است و با فزايش سن اين توانايي افزايش يافته بنابراين در سنين بالاتر مدت زمان پاسخ چشايي به مواد شيميايي کاهش مييابد.
در پژوهش تاثير مواد شيميايي بر رفتار غذايي ماهيان اسنوک جوان (Centropomus undecimalis)، اسيدهاي آمينه ايزولوسين و اسيد گلوتاميک از اسيدهاي آمينه جاذب براي اين گونه بودهاند. تعداد اسيدهاي آمينه جاذب و شدت پاسخهاي رفتاري در اين گونه، زماني که دو ماهي باهم مورد آزمايش قرارگرفتهاند، بيشتر از زماني است که آزمايش با يک ماهي انجام شده است، که نشان ميدهد تعداد ماهي روي رفتار غذايي اين گونه اثر گذار است ( بوركوز و سركويرا،1998).
با وجود دسته بندي اسيدهاي آمينه به گروههاي جاذب و دافع و خنثي در بسياري از ماهيان، هيچ کدام از اسيدهاي آمينه براي لاي ماهي (Tinca tinca ( دافع نبوده اند (کاسوميان و پروکوپواف20، 2001). از طرف ديگر در ماهي لوچ Barbatula barbatula) ) هيچ يک از اسيدهاي آمينه خواص جاذب را نشان نداده وانواع اسيدهاي آمينه براي اين ماهي خنثي بودهاند (کاسوميان و سيدرو21 2010). در ماهي کاراس ( carassius (Carassius و فلاندر قطب شمال (Liopsetta glacialis) هيچ يک از اسيدهاي آمينه اثر تحريکي نداشته اند (کاسوميان و داوينگ 2003). همچنين تعيين ترجيح چشايي ماهي آزاد درياي خزر salmo trutta caspius))نشان داده است که تعدادي از اسيدهاي آمينه شامل سيستئين، متيونين، گلوتامين و تيروزين تاثير دافع بر سيستم چشايي اين ماهي داشته و ساير اسيدهاي آمينه فاقد اثر تحريکي بوده اند (کاسوميان و سيدرو1995).
در مطالعه بررسي تفاوت ترجيح چشايي ماهيان بالغ سه خاره(Gasterosteus aculeatus) و نه خاره ((Pungitius pungitius که از اکولوژي و الگوي غذايي مشابه برخوردارند، از بين 21 اسيد آمينه مورد آزمايش در هردو گونه، اسيدهاي آمينه اسيد آسپارتيک و اسيد گلوتاميک بيشترين پاسخ سيستم چشايي ار ايجاد کرده و ساير اسيدهاي آمينه تفاوت معناداري در مصرف پلت ايجاد نکرده اند. هرچند که اين دوگونه ترجيح چشايي مشابه را نشان دادند اما از رفتارهاي چشايي متفاوتي برخوردار بودهاند و تکرار قاپيدن و مدت زمان نگهداري در دهان نسبت به پلتهاي مشابه، در هريک از انها متفاوت بوده است(ميخاييلواف22 و کاسوميان، 2006). نتايج مشابهي در بررسي دو گونه از ماهيان سه خاره (Gasterosteus aculeatu trachuruss) و ( Gasterosteus aculeatu leiurus) گرفته شده است. سيستئين، اسيد آسپارتيک و اسيد گلوتاميک از بيشترين جذابيت در هردو گونه برخوردار بودهاند، اما گلوتامين تنها روي گونه leiurusاثر تحريکي داشته است. ساير اسيدهاي آمينه در هردو دوگونه داراي تاثير خنثي بودهاند، علاوه بر اين پاسخهاي چشايي به پلتهاي مشابه در هردو گونه مشابه بودهاست (کاسوميان و ميخايلواف،2007).
بنابراين همه اسيدهاي آمينه براي ماهيان جذاب نيستند، بررسي ترجيح چشايي روي 21 گونه از ماهيان نشان داده است تعداد اسيدهاي آمينه که به عنوان محرک عمل ميکنند از صفر تا 13 عدد براي هرگونه بوده و تنها در تعداد کمي از ماهيان به بيشتر از 10 عدد ميرسد (کاسوميان و داوينگ2003). در بررسي واکنشهاي رفتاري ماهي قنات (Phoximus phoximus) به 21 اسيد آمينه، تنها 4 اسيد آمينه پرولين، گلوتامين، آلانين و والين با ايجاد واکنش مثبت، ميزان مصرف را افزايش دادهاند (کاسوميان و مورسي2003). در ماهي کپور علفخوار (ctenopharyn godonidella) اسيدهاي آمينه آسپارتيک اسيد و سيستئين جاذب، گلوتامين خنثي و ساير اسيدهاي آمينه تاثير دافع بر سيستم جشايي داشتهاند (کاسوميان و مورسي 1997). در ماهي مخرج لولهاي (Rhodeus sericeus amarus) تنها 3 عدد از اسيدهاي آمينه شامل آلانين، متيونين و تيروزين جاذب بودهاند، اسيدهاي آمينه مانند سيستئين، گلوتامين، و پرولين دافع وآرژنين، اسيد گلوتاميک از تاثير خنثي برخوردار بودهاند، تعداد اسيدهاي آمينه دافع و خنثي در اين گونه برابر و تعداد هرکدام 9 عدد بوده است. اما در ماهي کلمه ( Rutilus rutilus) طيف اسيدهاي آمينه جاذب و خنثي وسيعتر بوده و تنها اسيدهاي آمينه ايزولوسين، اسيد آسپارتيک و والين دافع چشايي بودهاند (کاسوميان و نيکولاو،2002). پژوهشها روي ماهيان خاوياري نيز نشان داده است تعداد کمي از اسيدهاي آمينه تاثير محرک بر گيرندههاي چشايي داخل دهاني داشته اند، بطوريکه اين تعداد در تاس ماهي روسي (Acipencer gueldenstaedtii) 6عدد، در ازون برون ( (Acipencer stellatus3 و در تاس ماهي سيبري ( (Acipencer baerii7 عدد از 21 اسيد آمينه مورد آزمايش بوده است (کاسوميان و داوينگ 2003). مطالعات مشابه بر ديگر آبزيان نيز صورت گرفته است. در بررسي سيستم چشايي مار ماهي اروپايي (Anguilla Anguilla) نشان داده شده است که ساختار فضايي و ويژگي شيميايي اسيدهاي آمينه برنوع عملکرد چشايي آنها اثر گذار است، بصورتي که ترکيب اسيدهاي آمينه اسيدي و خنثي و اسيدهاي آمينه خنثي از بيشترين جذابيت برخوردار بوده اما اسيدهاي آمينه بازي و اسيدهاي آمينه با ساختار حلقوي اثر تحريکي نداشتهاند (مکي و ميشل23 1983). در گربه ماهي کانالي (Ictalurus Punectatus) حساسيت گيرندههاي چشايي موجود در سبيلکها به اسيدهاي آمينه آزاد بررسي شده و اسيدهاي آمينه جاذب شامل آلانين، آرژنين، سرين، گلايسين و گلوتامين بودهاند (کاپريو 1978).
بررسي رفتار غذايي برخي ديگر از تلوستها24، به وسيله اسيدهاي آمينه نشان داده شده است، اسيد آمينه پرولين در تحريک سيستم چشايي و رفتار غذايي از تاثير بيشتري برخوردار بوده است. افزايش فعاليتهاي حرکتي اولين نشانه تحريک رفتار غذايي است که در هرگونه به شکل خاص خود بروز ميکند. پاسخ به اسيدهاي آمينه خاص به وسيله بويايي آغاز وبا سيستم چشايي کامل ميشود (هارا 2006).
تاثير بوي غذا بر ترجيح و رفتار چشايي در کپور معمولي و کاد (Gadus morhua) نشان داده است كه بوي غذا، ترجيح چشايي را عوض نمي‌كند اما بر رفتار چشايي اثر گذار است به‌طوري كه، تعداد قاپيدن و پس زدن گرانول‌هاي آزمايشي حاوي مزه‌هاي دافع، با وجود بوي غذا افزايش مي‌يابد، اين افزايش احتمالا به علت تناقض بين اطلاعات آمده از طريق کانالهاي بويايي و چشايي است. اين درحالي است که مدت نگهداري انواع گرانولها در دهان با وجود بوي غذا تغييري نشان نداده است (كاسوميان و همكاران، 2009).
علاوه بر موارد فوق استفاده از اسيدهاي آمينه و ديگر مواد محرک مانند بتائين براي افزايش مطلوبيت غذاهاي مصنوعي ساخته شده از منابع پروتئيني ارزان قيمت مانند پروتئينهاي گياهي نيز مورد مطالعه قرار گرفته است. نتايج نشان داده است افزودن مقادير اسيدآمينه متيونين باعث افزايش مصرف جيره هاي مصنوعي فاقد پودر ماهي در ماهي کاراس ميشود، که اين افزيش تفاوت معنادار با جيره هاي مشابه فاقد اين اسيد آمينه دارد (خو و سوي25، 2001). جاذبيت بالاي اسيدهاي آمينه و مطلوبيت بسيار کم غذاهاي تجاري در ماهيان انگشت قد هيبريد ( فيل ماهي( (Huso huso × تاس ماهي روسي (Acipenser gueldenstaedtii) نشان داده شده است (كازمين26 و همكاران، 1999).
علاوه بر مطالعات رفتاري، حساسيت سيستم چشايي و غلظت آستانه اسيدهاي آمينه در گونههاي مختلفي از ماهيان مورد بررسي قرار گرفته است:
در مطالعه پاسخهاي چشايي در کپور معمولي غلظت آستانه براي اسيد آمينه سيستئين 2-10 مولار بوده است (کاسوميان و مورسي1996). در قزلآلاي قهوهايي (Salmo trutta)غلظت آستانه براي اسيدهاي آمينه با جذابيت بالا، در دامنهاي بين 2-10 تا 3-10 مولار بوده است (کاسوميان و سيدرو1995)، مواد کمي در غلظت 3-10 مولار براي قزلآلاي رنگين کمان ((Oncorhynchus mykiss جاذب بودند، و تنها ال-پرولين در غلظت 4-10 مولار موثر بوده است (جونز27، 1990). اما در مار ماهي آستانه تحريک اندازه گيري شده با روش الکتروفيزيولوژي نسبت به دي-اسيد گلوتاميک 7-10 مول بوده است (سولا و تونگيروجي28، 1998). کمترين مقدار مواد محرک موجود در پلتهاي آزمايشي که بتواند پاسخهاي رفتار چشايي را در ماهيان تحريک کند9-10× 65/2مول اندازه گيري شده است (کاسوميان 1997).
پژوهشها نشان داده اند که بعضي از مواد محرک تنها در غلظتهاي خاص اثر تحريکي بر تغذيه دارند و با کاهش يا افزايش غلظت اين تاثير را از دست ميدهند. خي29 و همكاران (2003) در بررسي اثر اسيدهاي آلي بر رفتار غذايي تيلاپيا ((Tilapia nilotica، نشان دادند كه اسيد سيتريك در غلظت هاي 6-10 تا 2-10 مولار و اسيد لاكتيك در غلظت هاي 5-10 تا 2-10 مولار تغذيه را تحريك مي كنند. اين مواد در غلظتهاي بالاتر تاثير منفي و يا بي اثر بر تغذيه اين گونه داشتند.
مطالب نشان مي‌دهد كه آستانه تحريك و ترجيح چشايي نسبت به اسيدهاي آمينه براي هرگونه مقدار مشخصي بوده و به عنوان يك ويژگي اختصاصي در هر گونه مد نظر است. اما عملکرد گيرندههاي چشايي در برابر فاکتورهاي غير زنده از جمله گرسنگي (کاسوميان و سيدرو،2010) و تغيير ويژگيهاي شيميايي آب مانند شوري تغيير ميکند (کاسوميان و ميخايلواف،2010)، همچنين آلودگي با فلزات سنگين، PH پايين و دماي آب با تاثير بر گيرندههاي چشايي توانايي تشخيص طعم غذا توسط ماهي را کاهش ميدهند (کاسوميان 1997). علاوه بر آن پژوهش‌هاي مختلف نشان داده‌اند كه عوامل ديگري از جمله سن، ضايعات دستگاه حسي، وجود جريان آب، وجود بوي غذا و تعداد ماهي فاكتورهاي محيطي اثر گذار بر آستانه تحريك و رفتارچشايياست. آگاهي از ويژگيهاي رفتاري گونههاي مختلف ماهيان به روشن شدن ويژگيهاي اکولوژيکي هر گونه و ارتباط آن با ترجيح چشايي کمک خواهد کرد (کاسوميان و نيکولاو،2002). مشخص شدن ترجيح چشايي ماهي سفيد علاوه بر روشن کردن عادات تغذيهاي اين گونه، ميتواند در ساخت جيرههاي مصنوعي و توسعه پرورش آن مورد استفاده قرار گيرد.

فصل سوم
مواد و روشها

3-1 مکان و زمان انجام آزمايش
پژوهش حاضر در آزمايشگاه آبزي پروري شهيد فضلي برآبادي دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان ازمرداد تا آبان ماه سال 1390 انجام گرفت. ماهيان مورد استفاده از کارگاه تکثير وپروش ماهيان استخواني سيجوال، محصول تکثير بهار 1390، تهيه و به آزمايشگاه انتقال داده شدند. ماهيان ابتدا در تانکهايي با حجم 450 ليتر که با 200ليتر آب پرشده بود نگهداري شدند. سپس براي کاهش استرس و ضدعفوني، با نمک 2درصد ضدعفوني صورت گرفت. ماهيان به مدت يک ماه به منظور تطبيق با شرايط آزمايشگاه، اطمينان از غذا گيري دستي و رسيدن به وزن مناسب در اين تانکها نگهداري شدند. در اين مدت غذا دهي ماهيان با استفاده از غذاي بيومار ساخت کشور فرانسه، و دوبار در روز صورت گرفت. 50 درصد آب تانکها روزانه تخليه و تانک ها با آب شهري کلرزدايي شده آبگيري شدند. بعداز اين مدت زيست سنجي ماهيان صورت گرفت. 20 عدد ماهي به صورت تصادفي ازجمعيت ماهيان براي انجام مراحل بعدي سازگاري انتخاب شدند.
3-2 سازگاري
دو مرحله سازگاري به شرح زير انجام گرفت که عبارتنداز:
3-2- 1مرحله اول سازگاري
در اين مرحله ماهيان به آکواريومهاي انفرادي انتقال داده شدند. اندازه آکواريوم هاي استفاده شده (15×20×23) سانتي متر (کاسوميان و سيدرو2010) بود که با 5/3 ليتر آب پر گرديدند. فضاي داخلي آکواريوم به جز ديواره جلويي با پوشش غير شفاف پوشش داده شد. سنگهاي هوادهي در يک گوشه از آکواريوم تعبيه شدند. هوادهي بصورت 24 ساعته و ملايم وتعويض کامل آب روزانه صورت گرفت. تغديه ماهيان روزانه با لارو شيرونوميد منجمد شده به نحوي انجام گرفت که حدود 15 عدد شيرونوميد در مدت زمان 10-5 دقيقه بهصورت يکي پس از ديگري به هر ماهي داده شد. شيرونوميد بعدي تنها زماني به ماهي داده شد که شيرونوميد قبلي را مصرف کرده باشد. شيرونوميدها همواره در قسمت جلويي آکواريوم انداخته و به اين ترتيب فعاليت تغذيهاي ماهي با سهولت بيشتري مشاهده ميشد. در نهايت ماهيان ياد گرفتند که غذاي انداخته شده را بعداز چند ثانيه از قسمت جلويي آکواريوم بردارند. همچنين طي اين مرحله کليه حرکات و رفتارهاي تغذيهاي ماهي مورد توجه قرار گرفت. رفتارهاي نرمال مانند شناي منظم در زمان تغذيه نشان دهنده سازگاري ماهي با شرايط محيط آزمايشي است (هارا، 2005).
3-2-2 مرحله دوم سازگاري
يک هفته قبل از شروع آزمايشات ماهيان با گرانول هاي حاوي عصاره شيرونوميد تغذيه شدند، هدف از انجام اين مرحله آشنا شدن ماهي باگرانولهاي آزمايشي بود. همانند مرحله قبل در اين مرحله5 الي 10 گرانول در مدت زمان 5 الي 10 دقيقه بهصورت يکي پس از ديگري به آکواريوم وارد شد. گرانول بعدي زماني به ماهي داده شد که گرانول قبلي را مصرف کرده باشد. بعد از اتمام آموزش ماهي، آزمايشات اصلي شروع گرديد.
3-3-1 طرز تهيه گرانول
مواد مورد استفاده: اسيدهاي آمينه ال ايزومر، اکسيد کروم Cr2O3))، که بدليل نداشتن بو وطعم به عنوان رنگ دهنده گرانولهاي آزمايشي اضافه گرديد، هدف از افزودن ماده رنگزا سهولت در ديد گرانولها در آکواريوم بود و نيز پودر آگارآگار 2 درصد که ماده زمينهي گرانولهاي آزمايشي بود. مواد مورد استفاده محصول شرکت مرک آلمان بودند.
در ابتدا مقادير مورد نياز از اسيدهاي آمينه(ال ايزومر) با دقت يک ده هزارم، اکسيد کروم و پودر آگارآگار با دقت يک صدم توزين شدند. غلظت مورد استفاده براي اسيدهاي آمينه در رنجي بين 4-10 تا 1-10 مولار براي هر اسيد آمينه انتخاب شد. براي ساخت گرانولهاي حاوي اسيدهاي آمينه در دو بشر به ميزان مساوي آب مقطر ريخته شد، سپس در يکي از بشرها پودر آگار آگار 2 درصد حل گرديد و روي شعله قرا داده شد تا ژل به طور کامل شفاف شود. در بشر ديگر مقادير مشخص از اسيدهاي آمينه مورد آزمايش حل گرديد، از آنجا که برخي از اسيدهاي آمينه مانند سيستئين به خوبي در آب حل نميشود (دانش مسگران و همکاران1378) لذا قبل از حل کردن اسيد آمينه، آب کمي گرم شد. بعداز حل شدن کامل اسيدهاي آمينه 3/0 درصد اکسيد کروم Cr2O3) ) توزين شده، به عنوان ماده رنگزا اضافه گرديد. بعداز شفاف شدن ژل آگار، محتوي بشر حاوي مواد مورد آزمايش و ماده رنگزا به صورت يک جا به بشر حاوي ژل اضافه شد و به سرعت با همزن شيشه اي کل مواد مخلوط گرديد. محلول آماده شده در پتري ديش ريخته و به منطور يکنواخت بودن ضخامت ژل روي يک سطح صاف قرار داده شد. بعداز سرد و سفت شدن ژل، در يخچال با دماي 4 درجه سانتي گراد نگهداري گرديد.
3-3-2 ساخت گرانولهاي حاوي عصاره شيرونوميد
براي ساخت گرانولهاي شيرونوميد، ابتدا عصاره شيرونوميد از شيرونوميدهاي منجمد شده که در هاون به خوبي له شد تهيه گرديد. سپس ميزان مشخص از آن براي ساخت گرانولهاي حاوي عصاره شيرونوميد باغلظت 175 گرم در ليتر برداشته شد. طريقه ساخت گرانولهاي شيرونوميد نيز همانند شيوه ساخت گرانولهاي حاوي اسيدهاي آمينه بود با اين تفاوت که به جاي اسيدهاي آمينه به بشر حاوي آب مقطر، عصاره شيرونوميد اضافه شد. گرانول هاي کنترل تنها حاوي ماده رنگزا بودند. ژل حاوي اسيدهاي آمينه به مدت يک هفته و ژل حاوي عصاره شيرونوميد به مدت 4 روز مورد استفاده قرار گرفت (کاسوميان 1996).
درست قبل از انجام آزمايشات ژل ساخته شده، در اندازه قابل مصرف براي ماهي برش داده شد. براي اين منظور با استفاده از پيپت پاستور و تيغ استيل، گرانولهاي با طول 5/1 ميلي متر و قطر 1/1 ميليمتر برش داده شدند.

شکل2- 1ژل آگار آگار و گرانولهاي تهيه شده از آن
3-4 نمونههاي مورد استفاده و شرايط انجام آزمايش
آزمايشات بر روي 20 عدد ماهي سازگار شده با طول متوسط75/0±88/5 سانتي متر و وزن متوسط 5/0±5/1 گرم در دو تکرار انجام شد. دماي آب در زمان انجام آزمايشات 20 تا22



قیمت: تومان


پاسخ دهید